Helmplicht? Neen. Helm dragen? Ja, als je dat wil.

Recent laaide het debat over de fietshelm opnieuw op, met een pittige blogpost van Kris Peeters en een reactie van Wies Callens van Fietsersbond Nationaal. Beiden brengen terechte argumenten aan: de helm kan bij bepaalde ongevallen zeker bescherming bieden, maar een algemene helmplicht is géén goed idee.

Ook wij, bij Fietsersbond Aalst, staan achter die visie.

Waarom? Omdat helmplicht vooral het verkeerde signaal geeft.

Het legt de verantwoordelijkheid volledig bij de fietser, terwijl de grootste winst in verkeersveiligheid ligt in veilige infrastructuur, lagere snelheden en meer aandacht voor kwetsbare weggebruikers. Wanneer je mensen verplicht een helm te dragen, suggereer je dat fietsen per definitie gevaarlijk is. Dat schrikt af, en net dat is nefast in een stad die meer mensen op de fiets wil krijgen.

Het siert neurochirurgen en andere dokters dat de verwondingen die op hun operatietafels terecht komen hen niet koud laten. Logisch dus dat ze, mede gestuurd door een knoert van een perceptiebias, voor het dragen van de fietshelm pleiten en vaak ook voor een fietshelmplicht.

Alleen klinken die pleidooien merkwaardig selectief. Want op hun operatietafels komen natuurlijk ook de trauma’s terecht die het gevolg zijn van pakweg botsingen met SUV’s (verkleining van de overlevingskansen van voetgangers en fietsers met tientallen procenten: 44% hogere kans op overlijden, voor kinderen 82% hogere kans in het algemeen, 130% hogere kans voor kinderen onder de tien jaar) of te snelle wagens (aan binnen- én buitenkant).
Quote De Andere Kris Peeters

Tegelijk zijn we zeker niet tegen de helm.

Integendeel: wie zich veiliger voelt met helm, of vaak rijdt in situaties waar een val waarschijnlijker is (bv. sportief fietsen, drukke assen, glad wegdek), doet er goed aan er één te dragen. Het moet een vrije keuze zijn, geen opgelegde verplichting.

De echte prioriteit?

Investeren in veilige fietsverbindingen, conflictvrije kruispunten, lagere snelheden en respect tussen alle weggebruikers. Dát zorgt voor minder ongevallen, en zo maken we fietsen aantrekkelijker voor iedereen — met of zonder helm.