Meer fietsongevallen in Vlaanderen: een complex verhaal achter de cijfers

De recente cijfers over verkeersongevallen in Vlaanderen tonen een zorgwekkende stijging van het aantal ongevallen met fietsers. Dat roept begrijpelijkerwijs bezorgdheid op. Toch is het belangrijk om die cijfers niet los te bekijken, maar ze te plaatsen binnen een bredere maatschappelijke en ruimtelijke context.

Een eerste, vaak vergeten vaststelling: er wordt vandaag aanzienlijk meer gefietst dan tien of twintig jaar geleden. Fietsen is niet langer beperkt tot recreatie, maar is een volwaardig vervoermiddel geworden voor woon-werkverkeer, schoolverplaatsingen en korte dagelijkse ritten. Meer fietsers op de weg betekent onvermijdelijk ook meer geregistreerde ongevallen. Dat verklaart echter niet alles.

Een tweede cruciale factor is de kwaliteit van het wegdek en de fietsinfrastructuur. In Vlaanderen rijden fietsers nog te vaak op versleten, hobbelige of slecht onderhouden wegen en fietspaden. Scheuren, verzakkingen, gladde herstellingen en plots eindigende fietspaden vormen reële valrisico’s, ook zonder dat er een ander voertuig betrokken is. Vooral enkelvoudige fietsongevallen blijven onderbelicht, terwijl ze een groot aandeel uitmaken van de letselongevallen.

Daarnaast zorgen infrastructuurelementen zoals paaltjes, slecht zichtbare obstakels, onaangepaste boordstenen en te krappe doorgangen voor gevaarlijke situaties. Wat bedoeld is als bescherming of verkeersremmer, wordt in de praktijk vaak een extra risico, zeker bij duisternis, regen of druk verkeer.

Ook het rijgedrag van weggebruikers speelt een niet te onderschatten rol. Dat geldt zowel voor gemotoriseerd verkeer als voor fietsers zelf. Agressie, ongeduld, afleiding door smartphones, onvoldoende anticipatie en het negeren van verkeersregels verhogen de kans op conflicten. De toegenomen drukte in het verkeer versterkt die spanningen nog.

Wie de verkeersveiligheid echt wil verbeteren, moet dus verder kijken dan loutere ongevallencijfers. Investeren in veilige, vergevingsgezinde infrastructuur, degelijk onderhoud, duidelijke inrichting én wederzijds respect in het verkeer is essentieel. Fietsen stimuleren en tegelijk veilig maken is geen tegenstelling, maar een noodzakelijke combinatie voor een leefbaar en duurzame mobliteit.

Verkeersveiligheid is geen kwestie van schuld toeschuiven, maar van verantwoordelijkheid delen. Alleen zo keren we de trend. 🚲🚗